FKMS RADIO KNJAŽEVAC

O nekadašnjem lečenju

20/09/2018
Bolnica

 

U tursko vreme, usled loših higijenskih uslova, siromaštva i niske zdravstvene kulture, narod Timočke krajne bio je izložen raznim epidemijama i bolestima koje su odnosile mnogo žrtava – kuga, kolera, tifus, malarija, tuberkuloza, velike boginje… Pre dolaska prvih lekara, pa i dugo nakon toga, obolele su lečili, hećimi, nadrilekari, berberi i slični “stručnjaci”.

Početkom 19.veka, usled razvoja trgovinskih veza i ratnih komešanja, čitavom Timočkom krajnom brzo se raširila opaka venerična bolest, sifilis. Kako je bolest ozbiljno ugrožavala stanovništvo, preduzete su mere za njeno suzbijaje. Zato je u Gurgusovcu 1836. otvorena bolnica, u privatnoj kući, nekadašnjem hanu.

Prvi učeni lekar u Gurgusovcu bio je Đorđe Novaković, pravim imenom Leopold Erlih, školovan u Pešti, Beču i Padovi. Novaković je od 1825. bio lekar na dvoru kneza Miloša, a 1839. Postavljen je za fizikusa Gurgusovačkog okruga.

Prvi lekari, uglavnom stranci, osim što su se nadljudskim naporima trudili da narod izleče od teških oboljenja, morali su da se bore i sa neprosvećenošću, neznanjem, sujeverjem, nadrilekarstvom, a pre svega sa lošim navikama stanovništva u održavanju higijene.

Prva bolnička zgrada u Gurgusovcu, “špitalj”, otvorena je 1851. Bila je to prva namenski podignuta zgrada za civilnu bolnicu u Srbiji. Nalazila se na mestu današnjeg vrtića “Crvenkapa”. Bolnica je stradala u pustošenju varoši u vreme Prvog srpsko-turskog rata 1876. Kasnije je obnovljena i dograđena. Tokom balkanskih i Prvog svetskog rata, bila je pod upravom bugarskih okupacionih vlasti.

Osim opšte bolnice, u međuratnom periodu u Knjaževcu su radile Rudarska ambulanta i vojna bolnica. Privatne ordinacije imali su dr Leka Đoković, u centru varoši i dr Radivoje Savić, u svojoj kući u Donjoj čaršiji.

 

Portret dr Leke Đokovića, ulje na šperploči (Zavičajni muzej Knjaževac)
Dr Radivoje Savić

Posle Drugog svetskog rata 1950, opšta bolnica je preseljena u zgradu današnje Tehničke škole, a preko puta u zgradi centra za socijalni rad “Dr Mihajlo Stupar”, nalazio se Antituberkulozni dispanzer. Dečiji dispanzer radio je u zgradi Zavičajnog muzeja. Ambulante su postojale i u mnogim selima.

Medicinski centar “Dr Radivoje Savić”, osnovan je 1964. Prvi upravnik bio je dr Miodrag Antonijević.

Lekari Vera i Miodrag Antonije

Sadašnja bolnička zgrada izgrađena je u periodu od 1962-1968. godine. Bolničkom delu je 1984. pridodat i Dom Zdravlja.

 

Izvor: “Knjaževac – O zavičaju od A do Š”, autora: Vladane Stojadinović, Milene Milošević Micić, Bojane Ilijić.

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti javno objavljena. Obavezna polja *


O nama

FKMS radio Knjaževac u najvećem delu svog programa afirmiše stvaralaštvo mladih, prateći kulturna dešavanje oko samog Festivala Kulture Mladih Srbije, ali i aktuelne dnevne informacije iz Knjaževca i okoline.
Radio se u etru emituje na 100 MHz FM.


Kontakt